မၿငိမ္သက္မႈမ်ား၊ MLTR နဲ႔ မူပိုင္ခြင့္

မစပ္စုတုိ႔ ေရႊျပည္ႀကီးမလည္း ျပသနာေပါင္း ေသာင္းေျခာက္ေထာင္နဲ႔ တအိအိ ခ်ီတက္လာေနတယ္ဆုိတာ အားလုံးလည္း အသိပဲျဖစ္မွာပါ။ ေတာ္ၾကာေန ဟုိေနရာ ဘာျဖစ္လုိ႔ ဒီေနရာ ဘာျဖစ္လုိ႔နဲ႔ တုိင္းသူျပည္သားေတြလည္း ေနရာအႏွ႔ံ က်ီးလန္႔စာစား ေနရသလုိပါပဲ။

ဒီလုိ ျပသနာေတြနဲ႔ အၿပိဳင္ တဖက္က ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးေတြမွာလည္း ႏုိင္ငံတကာ အဆင့္အတန္းမီ စင္ျမင့္ေဖ်ာ္ေျဖပြဲႀကီးေတြ က်င္းပေဖ်ာ္ေျဖဖုိ႔ ရွိေနပါေသးတယ္။ တုိက္တုိက္ဆုိင္ဆုိင္ ေျပာရမလားပါပဲ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ အေရးအခင္း ျဖစ္ပြားၿပီးကာစမွာ ကမာၻေက်ာ္ အဆုိေတာ္ႀကီး Engelbert Humperdinck ရဲ႕ ေဖ်ာ္ေျဖပြဲႀကီး က်င္းပဖုိ႔ စီစဥ္တာမွာ အဲ့ဒီပြဲရဲ႕လက္မွတ္ေတြက သိန္းခ်ီတန္ေနလုိ႔ ဒီေဖ်ာ္ေျဖပြဲ သြားၾကည့္မယ့္အစား ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့သူေတြကုိ ကူညီလုိက္ပါလားဆုိတဲ့ ေဝဖန္မႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တိုက္ဆိုင္စြာ အဆုိေတာ္ႀကီးရဲ႕ က်န္းမာေရးေၾကာင့္ ပြဲမျဖစ္ေျမာက္ခဲ့ပါဘူး။

အခုလည္း မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔မွွာ ကမာၻေက်ာ္ ေရာ့ခ္ ေတးသံရွင္ မုိက္ကယ္လန္း (Micheal Learns to Rock – MLTR) လာေရာက္ေဖ်ာ္ေျဖဖုိ႔ ရွိပါတယ္။ ဒီပြဲက်င္းပဖုိ႔က လက္ရွိ မိတၴီလာ ျပႆနာေတြ မျဖစ္ခင္ အေစာပုိင္း ကာလေလာက္ကတည္းက စီစဥ္ထားၿပီးသား ျဖစ္ေပမယ့္ ဘယ္လုိ အေျခအေန ျဖစ္လာဦးမလဲ ဆုိတာေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာပါပဲ။ ဒီေဖ်ာ္ေျဖပြဲကုိ ေအးေအးေဆးေဆး ၾကည့္ရပါ့မလားလုိ႔ စိတ္ပူေနတဲ့ လက္မွတ္၀ယ္ၿပီးသား ပရိသတ္ေတြကလည္း ရင္တေမာေမာပါပဲ။

မုိက္ကယ္လန္း (Micheal learns) ရဲ႕ သီခ်င္းေတြဟာ ျမန္မာျပည္မွာလည္း လူသိမ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မူရင္းေတးသီခ်င္းကို သိတာက နည္းနည္း၊ ေကာ္ပီလုပ္ၿပီး ျမန္မာျပဳလို႔ သိတာက ပိုမ်ားတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ေကာ္ပီဆုိလုိ႔ မစပ္စု စိတ္၀င္စားမိတာ တခုရွိပါတယ္။ အခုဆုိရင္ မစပ္စုတုိ႔ တုိင္းျပည္ႀကီးမွာလည္း အထုိက္အေလ်ာက္ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံလာေနရၿပီး ႏုိင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြလည္း ရွိလာေတာ့မယ္ဆုိေတာ့ အခုလုိ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ မူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒနဲ႔ ညွိစြန္းႏုိင္တဲ့ ေကာ္ပီေတးသီခ်င္းေတြ ဖန္တီးထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေရွ႕ေလွ်ာက္ ဘယ္လုိ စခန္းသြားၾကမွာလဲ ဆုိတာပါပဲ။

လက္ရွိမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔  ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ၁ ရက္ေန႔မွာ မူပုိင္ခြင့္ဥပေဒကုိ စတင္က်င့္သုံးဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၾကၿပီ ဆုိေတာ့ မစပ္စုအေနနဲ႔ ေတြးမိတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဂီတေလာက အေနနဲ႔ကလည္း ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ ေတးသီခ်င္းထက္ ေကာ္ပီ ေတးသီခ်င္းကုိ ဆယ္စုႏွစ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားအထိ သုံးစြဲေနခဲ့တာ ေတာ္ေတာ္ေလး က်င့္သားရေနပါၿပီ။

ဒီလုိ က်င္းသား ရေနတာေတြကုိ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့ပါးလာၿပီး မူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒဆုိတာ ဘယ္လုိရွိတယ္၊ ဘယ္လုိလုိက္နာ က်င့္သုံးရမလဲ၊ ဘာေတြလုိအပ္သလဲ ဆုိတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ က်င့္သားရေအာင္ သိရွိလာေအာင္ ဂီတအစည္း အ႐ုံးအေနနဲ႔ ပထမဆုံး အလုပ္႐ုံ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္ပၿပီး ပညာေပးလုပ္ဖုိ႔ အစီအစဥ္ေတြရွိတယ္လုိ႔ ဂီတအစည္းအ႐ုံးရဲ႕ အတြင္းေရးမႉး ျဖဴျဖဴေက်ာ္သိန္းက ဧရာ၀တီကုိ ေျပာပါတယ္။

“ဂီတအစည္းအ႐ုံးကေနၿပီးေတာ့ Intellectual property နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ Workshop ေလးေတြ လုပ္ေပးဖုိ႔ရွိတယ္။ အမွန္တကယ္ေတာ့ ဒီ ဇန္န၀ါရီ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီမွာ လုပ္ဖုိ႔အတြက္ ၅ ရက္ေလာက္ လုပ္မယ္ဆုိၿပီးေတာ့ စီစဥ္ထားၾကတာ။ လတ္တေလာမွာ တရားခြင္၀င္ေနရတဲ့ အမႈေတြရွိေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ေလာေလာဆယ္မွာ အဲ့ဒါေတြကုိ ေျဖရွင္းေနရတဲ့အတြက္ ခဏေနာက္ဆုတ္ ထားရတာပါ။ WIPO (ကမာၻ မူပိုင္ခြင့္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔) မွာ တက္ခဲ့ၾကတဲ့ အႏုပညာရွင္ေတြရယ္၊ ေနာက္ ဥပေဒ ပညာရွင္ေတြကေနၿပီးေတာ့ သင္တန္းေပးမယ္ေပ့ါ။ စိတ္၀င္စားတဲ့ ဘယ္သူမဆုိ လာတတ္ႏုိင္တယ္ ဆုိတာမ်ိဳး စီစဥ္ၾကမွာပါ” လုိ႔ သူက ဆုိပါတယ္။

ဒါ့ထက္ ႏုိင္ငံတကာ မူပုိင္ခြင့္ဥပေဒကုိ မဆုိထားနဲ႔ ျပည္တြင္းက FM ေတြ၊ အသံလႊင့္ဌာနေတြ၊ ေနာက္ဆုံး မိုဖိုင္းဖုန္း ringtone စတာေတြက သူမ်ား ဖန္တီးထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ေတးသီခ်င္းေတြကုိ ပုိင္ရွင္ထံ အသိေပးခြင့္ေတာင္းၿပီး မူပုိင္ခြင့္ အႏုပညာေၾကးေပးၿပီး လုပ္ကုိင္လာတဲ့ သူေတြရွိသလုိ အသိေပး ခြင့္ေတာင္းျခင္းမရွိဘဲ ယူသုံးခ်င္သလုိသုံး လႊင့္ခ်င္သလုိ လႊင့္ေနတာေတြလည္း ရွိေနေလေတာ့ ကုိယ္ျပည္တြင္းရဲ႕ မူပုိင္ခြင့္ ဆုိတာကုိေတာင္ သိဖုိ႔ မနည္းလုပ္ေနရတယ္လုိ႔ ျဖဳျဖဴေက်ာ္သိန္းက ဆက္ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိအေျခအေနမွာ ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ ေတးသီခ်င္းကုိ ပုိၿပီး ဖန္တီးလာဖုိ႔ သင့္ေပမယ့္လည္း ကုိယ္ပုိင္တီထြင္ႏုိင္ဖုိ႔ကုိ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမယ့္ စနစ္က်တဲ့ ဂီတ အကယ္ဒမီေက်ာင္းေတြ ေပၚေပါက္ဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔ ေတးေရး ဇ၀ါက ဆုိပါတယ္။

“က်ေနာ့္ တကိုယ္ရည္အေၾကာင္းကုိ အရင္ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ၁၀ ႏွစ္ က်ေနာ္ ေကာ္ပီ ေရးခဲ့တာပါ။ အဲ့ဒီေနာက္ပုိင္းမွာမွ Own tune ေတြ စေရးျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ က်ေနာ္အတြက္မွာ ေကာ္ပီဟာ ဆရာလုိ႔ ေျပာလုိ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုအခ်ိန္မွာ က်ေနာ့ရဲ႕ အလုပ္သည္ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္က Own tune ပဲ ေရးပါေတာ့တယ္။ ဒါဟာ က်ေနာ့္ ဘက္ကေပ့ါေနာ္။ အဲ့ဒီေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း Own tune ဘက္ကုိ လွည့္သင့္ၿပီလုိ႔ေတာ့ က်ေနာ္လည္း ျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္မွာ ဂီတေက်ာင္းေတြ အေနနဲ႔က အားနည္ေနေသးပါတယ္။ ရွိေတာ့ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူတုိင္း လက္လွမ္းမီတဲ့ အေျခအေနတခုကို မေရာက္ေသးဘူး။ အဲ့ဒီေတာ့ ေကာ္ပီသည္လည္း မရွိမျဖစ္ လုိအပ္ေနေသးမယ္လုိ႔ေတာ့ ယူဆပါတယ္” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

သီခ်င္းတပုဒ္ ဖန္တီးရာမွာ သူမ်ားဖန္တီးထားတဲ့ အရာကုိ ဟုိေနရာ တစ ဒီေနရာတစ ယူသုံးၿပီး ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ အမည္ခံသြားျခင္းဟာ ေကာ္ပီအျဖစ္ သူမ်ားပစၥည္း ယူသုံးျခင္းထက္ ပုိၿပီး အ႐ုပ္ဆုိးေစေၾကာင္းနဲ႔ မျဖစ္သင့္ေၾကာင္း သူက သုံးသပ္ပါတယ္။

အရာရာမွာ တုိးတက္မႈ ေႏွာင့္ေႏွးေနခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္အေနနဲ႔ ေတးသီခ်င္းေတြကုိ ဖန္တီးတဲ့ ေတးေရးဆရာေတြဟာလည္း ကုိယ္ပုိင္ဖန္တီး တီထြင္မႈ ဆုိတာထက္ သူမ်ား ဖန္တီးၿပီးသားကုိ အတုယူၿပီး ကုိယ္ပုိင္ပစၥည္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ထုတ္လုပ္ခဲ့ၾကရတာပါ။ ဒါဟာ ေတးသီခ်င္း ဂီတေလာကတင္ မဟုတ္ပါဘူး အရာအရာတုိင္းဆုိရင္ မွားလိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။

ဒီလုိ သူမ်ားဖန္တီးထားတဲ့ အရာကုိ အတုယူေနၿပီး ေနာက္က လုိက္လုပ္ေနမယ့္အစား ေရွ႕ဆက္ၿပီး ကုိယ္ကုိယ္ တုိင္ေရာ ဘယ္လုိ ဖန္တီးႏုိင္မလဲဆုိတာက ပုိၿပီး အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ေတးေရး ညီညီသြင္က ဧရာ၀တီကုိ ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ့္ အေနနဲ႔ေတာ့ copy right ေတြ၀င္လာမွ ကိုယ္ပုိင္သံစဥ္ လုပ္သင့္တယ္၊ လုပ္ၾကမယ္ဆုိတဲ့ အယူအဆကုိ သိပ္ခံစားလုိ႔ မရဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ စတီရီယုိ ေခတ္ဦးကတည္းက ေကာ္ပီနဲ႔ ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ဆုိတာ ရွိခဲ့တယ္။ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ ဖန္တီးသူ အေရအတြက္ နည္းခဲ့ရေပမယ့္ ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ သီခ်င္းေတြရဲ႕ အရည္အေသြးနဲ႔ တန္ဖုိးကေတာ့ မနိမ့္ခဲ့ပါဘူး။ မိမိရဲ႕ကုိယ္ပုိင္ ယုံၾကည္ခ်က္နဲ႔ ခံယူခ်က္ေတြေၾကာင့္ ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ အခက္အခဲေတြၾကားထဲ တစုိက္မတ္မတ္ ရပ္တည္သြားခဲ့တဲ့ ရည္တည္ၾကဆဲ အႏုပညာရွင္ေတြရွိပါတယ္။ သူတုိ႔အားလုံးဟာ ေလးစားစရာ အလြန္ေကာင္းပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံျခား ေကာ္ပီ သီခ်င္းေတြဆီက ေလ့လာ သင္ယူခဲ့ရတာေတြ ရွိပါတယ္။ အခုထက္ထိလည္း ေလ့လာေနရဆဲပါ။ ေနာင္လည္း ဒီအလုပ္ကုိ အရွည္သျဖင့္ ဆက္လုပ္ေနဦးမယ္ဆုိရင္ ဆက္ၿပီး ေလ့လာေနရဦးမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေလ့လာ သင္ယူတာ တခုတည္းနဲ႔ သာယာမေနဘဲ ကုိယ္ေလ့လာထားတာေတြကုိ ကုိယ္ပုိင္ဟန္၊ ကုိယ္ပုိင္ဖန္တီးမႈ ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လုိ ဆက္လုပ္ၾကမလဲဆုိတာ အေရးႀကီးပါတယ္။ အခက္အခဲေတြလည္း အမ်ားႀကီးေတြ႔ရမွာပါ။ ဆရာ စုိင္းခမ္းလိတ္ သီခ်င္းထဲကလုိေပ့ါ။ ထုိက္တန္တဲ့ ရင္းႏွီးမႈေတာ့ ရွိရပါလိမ့္မယ္။ ဒီႏိုင္ငံမွာေတာ့ ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ (Own tune) သီခ်င္းတပုဒ္ ဖန္တီးႏုိင္ဖုိ႔ဆုိတာ copy right နည္းဥပေဒေၾကာင့္ ဆုိတာထက္ အမ်ားႀကီးပုိၿပီး နက္ရႈိင္းက်ယ္၀န္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့့္ ကုိယ္ပုိင္သံစဥ္ သီခ်င္းေတြ ဒီ့ထက္မက ဖန္တီးေရးစပ္ သီဆုိတီးခတ္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ၾကပါေစလုိ႔ပဲ ဆုေတာင္းေပးခ်င္ပါတယ္” သူက ဆုိပါတယ္။

တုိးတက္မႈပုိင္းမွာ အရာရာ ေနာက္က် က်န္ေနခဲ့ရတဲ့ မစပ္စုတုိ႔ တုိင္းျပည္ႀကီးလည္း သူမ်ားတုိင္းျပည္ေတြထက္ မေက်ာ္လြန္သည့္တုိင္ေအာင္ သူမ်ားတန္းတူ အမီလုိက္ႏုိင္ပါေစလုိ႔ ဆႏၵျပဳလုိက္မိပါတယ္။

http://burma.irrawaddy.org/archives/36398