ေဆးေသာက္သူ ၆၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိမွ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါ ကူးစက္မႈ ကာကြယ္ႏုိင္မည္

ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ခံစားေနရသူတဦး (ဓာတ္ပံု – ေဂ်ပိုင္/ ဧရာဝတီ)

ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္သည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး တခ်ိဳ႕ကုိ စိုးရိမ္သျဖင့္ လူထုအတြင္း ေဆးမေသာက္သံုး သူမ်ား ရွိႏိုင္ၿပီး ေဆးတိုက္ေကၽြးသူ စုစုေပါင္း၏ ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေသာက္သံုးမွ သာလွ်င္ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး႒ာနမွ တာ၀န္ရွိသူ တဦးက ေျပာသည္။

“၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ရဖို႔ေတာ့ ေမွ်ာ္မွန္းထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါကို ႀကိဳေျပာထားရင္ ငါမေသာက္လည္း ရတယ္ဆိုတဲ့ လူေတြမ်ားလာၿပီး ေသာက္ၾကမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အဲဒါဆိုရင္ ကာကြယ္ေဆးတုိက္ လုပ္ငန္းကို အဟန္႔အတား ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ေသာက္ေစခ်င္တာေပ့ါ” ဟု ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာ ေဒၚနီနီေအးက ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းတြင္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးတိုက္ျခင္း စီမံခ်က္ကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ၿပီး တခ်ိဳ႕ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေဆး၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေၾကာင့္ မူးေ၀ေအာ့အန္ျခင္း၊ ကေလးငယ္တခ်ိဳ႕ ေဆးရံုတင္ရျခင္း၊ နာတာရွည္ ေရာဂါအခံရွိသူတခ်ိဳ႕ ေသဆံုးျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေဆးမေသာက္ရဲသူမ်ား ရွိခဲ့ေၾကာင္း ကမာရြတ္ ၿမိဳ႕နယ္မွ အမ်ိဳးသား တဦးက ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔အိမ္ကေတာ့ တအိမ္လံုး ေသာက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၀န္ထမ္းအိမ္ယာထဲက လူေတြက မေသာက္ၾကဘူး။ မူးတယ္၊ အန္တယ္ ဆိုၿပီး မေသာက္ၾကဘူး။ ၿပီးေတာ့ ေဆးေသာက္လို႔ ေသတယ္ဆိုၿပီး ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ပါတယ္ဆိုေတာ့ လံုး၀ကို မေသာက္ၾကေတာ့ဘူး။ အိမ္က အန္တီက ေဆးေသာက္ၿပီး နည္းနည္းမူးေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အဲဒီဂ်ာနယ္ကို လာျပေတာ့ စိတ္ဆိုး သြားေသးတယ္” ဟု ကမာရြတ္ၿမိဳ႕နယ္ ဆင္မလိုက္ သေဘၤာက်င္း၀န္ထမ္း အိမ္ယာတြင္ ေနထိုင္သည့္ ယင္းအမ်ိဳးသားက ေျပာသည္။

ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး တိုက္ေကၽြးျခင္း လုပ္ငန္းတြင္ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္သူမ်ားမွာ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ား မဟုတ္ဘဲ၊ သင္တန္း ေပးထားသည့္ ရပ္ကြက္တြင္း လူမႈေရးအဖြဲ႔မ်ား ျဖစ္ျခင္း၊ တခ်ိဳ႕ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္သည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား အေၾကာင္းႏွင့္ မည္သို႔ ေသာက္သံုးရမည္ ဆိုသည့္ အေျခခံ သိသင့္သည္မ်ားကို လူထုသို႔ အသိပညာေပးရန္ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္း က်န္းမာေရးဦးစီး႒ာန၊ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး တိုက္ေကၽြးေရး စီမံခ်က္မွ ေဒါက္တာၿဖိဳးၿဖိဳးေက်ာ္က ရွင္းျပသည္။

ထို႔အျပင္ ေဒါက္တာေဒၚနီနီေအးက “ေဆးတိုက္အဖြဲ႔ေတြ မပါဘဲ လုပ္လို႔မရပါဘူး။ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြက လူ သန္းေပါင္း မ်ားစြာကို လိုက္တုိက္မယ္ဆိုရင္ လနဲ႔ခ်ီ ၾကာသြားမယ္။ ေဆးတိုက္ အဖြဲ႔ေတြကို ေနာက္ႏွစ္ သင္တန္း ေပးတဲ့အခါမွာ လူထုကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေျပာျပဖို႔ ေျပာရမယ္” ဟု ေျပာသည္။

ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး ေသာက္သံုးၿပီးေနာက္ ၂၄ နာရီထက္ ပိုမို ဖ်ားနာျခင္း ခံစားရပါက ခႏၶာကိုယ္တြင္းတြင္ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါပိုး ရွိေနႏိုင္သျဖင့္ က်န္းမာေရး ဦးစီး႒ာနသို႔ အေၾကာင္းၾကား ျပသသင့္ေၾကာင္း သူက ဆက္လက္ ေျပာသည္။

“ေဆးေသာက္ၿပီး ၂၄ နာရီေက်ာ္တဲ့ အထိ ဖ်ားတာျဖစ္ရင္ က်န္းမာေရး ႒ာန ေဆးခန္းကိုသြားၿပီး စစ္ေဆးကုသမႈ ခံသင့္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ေဆးခန္း လာရေကာင္းမွန္း မသိဘူး။ ေဆးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဗဟုသုတေတြကိုလည္း လက္ကမ္း စာေစာင္ေတြမွာ ေဖာ္ျပ ထားၿပီးသားပါ။ ဒီေဆးက ေသဆံုးတာေတြနဲ႔ ဘာမွ မဆိုင္ပါဘူး။ တိုက္ဆိုင္မႈ ျဖစ္တာပါ။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္တာက ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းေတာင္ မရွိပါဘူး” ဟု ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာေဒၚနီနီေအးက ဆိုသည္။

ေဆးေသာက္ၿပီးေနာက္ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါပုိး ရွိသူမ်ားအတြက္ လက္ခံစစ္ေဆး ကုသေပးရန္ အစီအစဥ္မ်ား ရွိေသာ္လည္း၊ မည္မွ် ေပၚထြက္လာသည္ ဆိုသည့္ တႏိုင္ငံလံုး စာရင္းဇယားမ်ားမွာ လတ္တေလာ မစံုလင္ေသး ေၾကာင္းလည္း ၎ထံမွ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ လူဦးေရ ၃၅ သန္းေက်ာ္ကို ယခုလ ၉ ရက္မွ ၁၅ ရက္အတြင္း အမ်ားျပည္သူ အလုပ္အားမည့္ အခ်ိန္မ်ားတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ေဆး၀ါး၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို ထိတ္လန္႔မႈသည္ က်န္ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းမ်ားတြင္ မျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း၊ ပထမဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ တိုက္ေကၽြးသည့္ ရန္ကုန္တိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွရွိ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါပိုး အျမစ္တြယ္မႈ ရွိေနသည့္ႏိုင္ငံ ၉ ႏိုင္ငံတြင္ပါ၀င္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္တြင္ ေရာဂါပိုး အျမစ္တြယ္လွ်က္ ရွိေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး က်န္းမာေရး ဦးစီး႒ာန၊ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါကင္း ေ၀းေရးစီမံခ်က္က ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားမႈအမ်ားဆံုး ျပည္နယ္မ်ားျဖစ္သည့္ မေကြးတိုင္း၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ မႏၱေလးတိုင္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တို႔တြင္ အေစာဆံုး တိုက္ေကၽြးခဲ့ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ ဆိုလွ်င္ ၅ ႏွစ္ျပည့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယခုႏွစ္ တိုက္ေကၽြးရန္ မလိုျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာနီနီေအးက ရွင္းျပသည္။

“ရခိုင္မွာက ေသြးေဖာက္ စစ္ေဆးတာေတြ လုပ္ရမွာ။ ဒါေပမယ့္ ေဒသ မတည္ၿငိမ္မႈေတြေၾကာင့္ မလုပ္ႏိုင္ေသးတာ။ အခြင့္အေရး ရရင္ေတာ့ စစ္ေဆးသြားမွာပါ” ဟု သူက ေျပာသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၈ ခုတြင္ ေရာဂါလကၡဏာ မရွိသည့္ သာမန္လူ ၃ ေထာင္ေက်ာ္ကို က်ပန္း နည္းအရ Night Blood Survay လုပ္ၾကည့္ရာ လူ ၅ ဦးတြင္ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါပိုး ေတြ႔ရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း ေဒါက္တာၿဖိဳးၿဖိဳးေက်ာ္ ထံမွ သိရသည္။

ယခုကဲ့သို႔ ကာကြယ္ေဆး တိုက္ေကၽြးျခင္းသည္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီး၊ တနသၤာရီတိုင္း ေဒသႀကီး၊ မြန္ျပည္နယ္၊ ပဲခူးတိုင္း ေဒသႀကီးႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္တို႔တြင္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျဖစ္ၿပီး မႏၱေလးတိုင္းတြင္ ၅ ႀကိမ္ေျမာက္၊ မေကြးတိုင္းတြင္ ၁၀ ႀကိမ္ေျမာက္ႏွင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ ၉ ႀကိမ္ေျမာက္၊ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ၇ ႀကိမ္ေျမာက္ႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ၅ ႀကိမ္ေျမာက္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါအျမစ္တြယ္မႈ ရွိေနသည့္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၈၀ ရွိၿပီး လူသန္းေပါင္း ၂၁၀ သည္ ကူးစက္ ခံရႏိုင္သည့္ ေဒသ မ်ားတြင္ ေနထိုင္ေၾကာင္း၊ သန္း ၄၀ ေက်ာ္မွာ ေရာဂါ ခံစားေနရသည့္ လကၡဏာမ်ား ရွိေနေၾကာင္း က်န္းမာေရး ဦးစီး႒ာန၏ ကိန္းဂဏန္းမ်ား အရသိရသည္။

http://burma.irrawaddy.org/archives/48247